حکمت آموز!
حکمت و فرزانهگی از موهبتهای الهی است و الله متعال به هرکس که بخواهد میبخشد. ما وظیفه داریم که حکمت را از دیگران نیز بیاموزیم و در فراگیری حکمت از هیچ نوع تلاشی دریغ نکنیم. الله متعال در مورد حکمت میفرماید: {یُؤْتِی الْحِکْمَهَ مَنْ یَشَاءُ وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا} [البقره/269] «فرزانهگی را به هر کسی که بخواهد (و شایسته ببیند) میدهد. به هر کس که فرزانهگی داده شود، بیگمان خیر فراوانی بدو داده شده است».
آفریدهگار هستی حکیم است و هیچ حکم و خلق او بدون حکمت نیست و فلسفه و حکمت اکثر احکام شرعی برای ما قابل درک است و اما برخی احکام را نمیتوانیم درک کنیم. چون به حکیم بودن الهی باور داریم، بدون درک حکمت آن میپذیریم؛ زیرا بندهگی در اطاعت و فرمانبرداری از پروردگار هستی است، نه فهم حکمتها و فلسفههای دستورات او تعالی.
وقتی آفریدهگار ما حکیم است و پیامبر ما نمادی از حکمت و فرزانهگی است، ما هم مکلف هستیم که با حکمت سخن بگوییم و قدم برداریم و همیشه گفتار و کردار خود را با ترازوی حکمت بسنجیم و با سخنان و اعمال حکیمانۀ خویش تجلیبخش آموزههای حکیمانۀ اسلام باشیم.
و از طرف دیگر، وقتی به تعبیر قرآنی حکمت و فرزانهگی موهبت الهی است و به هر کسی بخواهد میدهد، باید حکمت را از دیگران نیز بیاموزیم و سخن حکیمانه و سنجیده شدهای هر کس را بپذیریم، اگر چه از لحاظ فکری و عقیدتی مخالف او باشیم و از لحاظ علمی به درجات بالاتری قرار داشته باشیم؛ چون حکمت گمشدۀ مؤمن است و در نزد هر کس آن را بیابد، به آن مستحقتر میباشد و از آن بهره میگیرد. امام اعظم ابوحنیفه «رحمهالله» روزی کودکی را در حال شوخی و بازی دید و گفت: فرزندم! مواظب باش نلغزی. الله متعال به زبان آن کودک یک نکتۀ حکیمانهای را انداخت، کودک گفت: «جناب استاد گرامی! اگر من بلغزم، خودم به تنهایی میلغزم و ضرر آن شخصی است و اما شما دقت کنید که نلغزید که با لغزش شما، امت اسلامی میلغزد»؛ این سخن حکیمانۀ آن کودک، همیشه آویزۀ گوش امام بزرگوار مان بود. به راستی اگر علما و دانشمندان که پیشوایان و رهبران امت اند، سهلانگاری کرده و بلغزند، امت را به پرتگاه هلاکت و نابودی میکشانند، لذا برای علما خیلی ضرور است که متوجه گفتار و رفتار خویش بیشتر باشند.
روزی دو صحابۀ بزرگوار حذیفه و سلمان فارسی «رضیاللهعنهما» از زن کافری در مداین میپرسند که آیا جای پاکی هست که نماز بخوانیم؟ آن زن میگوید: قلب خود را پاک کن و هرجا خواستی نماز بخوان. یکی از آن دو صحابۀ گرانقدر میگوید: این سخن حکیمانه را ازین زن کافر بیاموز؛ زیرا پاکی قلب و دورن مهمتر از پاکی جسم و بیرون است و باید با رعایت اولویتها، ابتدا قلبهای خود را از آلودهگیها پاک نماییم.
بنابرین برای مسلمان هدفمند شایسته است که به جستجوی حکمتها و فرزانهگیها باشد و نزد هر کس که حکمتی را یافت بدون توجه به شخص، آن سخن و عمل حکیمانه را فراگیرد و در زندهگی خویش از آن استفاده نماید. اگر تک تک ما مسلمانان سخنان سنجیده شده و حکیمانه بگوییم و گامهای استوار و حکیمانه برداریم و با گفتار و کردار حکیمانۀ خویش دستورات حکیمانۀ اسلام را به دیگران معرفی نماییم، شاهد گسترش بیشتر موج بیداری اسلامی خواهیم بود و اگر بر عکس هیچ سخن و گفتار را با حکمت همراه نباشد، باعث اسلامهراسی بیشتر شده و مردم را از دین الهی دور خواهیم کرد.
