در آستانهی بهترین دههی سال
- فروغ اندیشه
- مقالات تربیتی

نویسنده: استاد ضیاء احمد فاضلی
محضر شیفتگان هدایت، خیر و خوبی! السلام علیکم ورحمه الله وبرکاته.
اجازه دهید قبل از هر چه، دههی اول مبارک ذوالحجه را که در آستانه ی ورود آن هستیم برای شما تبریک بگویم.این دهه در تاریخ حیات انبیاء و سیرت پیامبر ما، خاطراتِ زرین را در خود ثبت دارد.
از آنجمله:
این دهه از بزرگترین فداکاریهای ابراهیم خلیل الله و اسماعیل وفاپیشه اش میزبانی نمود؛ وشاهد اعتلای خلیل خدا به مقام سترگ “امامت بشریت” قرار گرفت {..قَالَ إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا} [البقره: 124] ([الله فرمود: حال که امتحانت را به پایه اکمال رساندی] ترا امام بشریت مقرر می کنم)همچنان که در شریعت محمدی(ص) نیز جایگاه عظیمی را برای خود احراز کرد، تا جایی که در حدیثِ راستینِ نبی(ص)، حیثیت «بهترین روزهای دنیا» را از آن خود کرد (أفضلُ أیامِ الدنیا العشرُ) [نقل از: صحیح الجامع الصغیر]
پس بیجهت نبود که بزرگترین کنگرهی مذهبی این امت (حج کعبه) در آن قرار گرفت، کنگرهای که بزرگترین مظهر توحید وللهیت در روی کرهی زمین است، و شگفتانگیزترین میدان اخلاص ودلدادگی برای معبود یگانه، وعظیمترین مظهر وحدت وهمدلی برای امت اسلامی.فضیلت این ایام، از آیات قرآن نیز دانسته میشود، چنانچه الله جلجلاله در آغاز سورهی «الفجر» میفرماید: «وَالْفَجْرِوَلَیَالٍ عَشْرٍ». (به صبحگاه و به شبهای دهگانه سوگند!)
ابن کثیررحمهالله در تفسیرش به نقل از ابن عباس و ابن زبیر و مجاهدرضیاللهعنهم مینویسد: منظور از این ده شب، دهشبانهروز اول ذوالحجه است.
و نیز الله جلجلاله میفرماید: “وَیَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍ مَعْلُومَاتٍ ..”(حج/28) (و در ایام معینی، نام خدا را یاد کنند..)
ابن کثیررحمهالله به نقل از صحیح بخاری از ابن عباس رضیاللهعنه آن را به ده روز اول ذوالحجه تفسیر کرده است.
♦️تجلیل از این دهه، چگونه؟
بدون شک، تجلیل از این ماه و برخورداری از مزایا و برکاتش همانا تنها با انجام اعمال صالح دستیافتنی است. پیامبر(ص) از اهمیت عمل صالح در آن چنین رونمایی کرده فرمودند: «هیچ ایامی در سال نیست که عمل صالح در آن، نزدالله جلجلاله از عمل صالح این ده روز ذوالحجه محبوب تر باشد». صحابه پرسیدند: «جهاد در راه خداوند [که در در دیگر روزهای سال واقع شود] چگونه؟ (آیا آن هم به ارزش اعمال صالح این ایام نمیرسد؟)» فرمودند: «نه خیر؛ مگر مجاهدی که با جان و مال در راه خدا بیرون شود و با هیچیک بر نگردد». (صحیح البخاری)
♦️حالت سلف صالح ما در این دهه:
از همینرو، بافرارسیدن این دههی مبارک، سلف صالح ما در انجام عمل صالح بسیار کوشا و جدی میشدند، چنانچه در مسند دارمی آمده است که چون ماه ذوالحجه نو میشد سعید بن جبیر رحمهالله “چنان در عبادت الله تلاش میکرد که نمیشد آن را اندازهگیری کرد” او، شبهای این دهه را با عبادت به صبح میرساند و میگفت: “حیف است چراغ خانهی مسلمان در این شبها خاموش شود”.بلی، در آستانهی ورود چنین دههی مبارکی قرار گرفتیم، دههای که ارزش دارد با تمام وجود، خود را برای بهرهوریِ بهتر از برکات وفیوضات آن آماده سازیم.
از این رو، مدرسهی احیاءالعلوم بر آن شد تا مسلمانهای این خطه را در پربارسازی این بهترین دههی عمر شان، همکاری نموده و اغلب روزها نوشتهای را به دست نشر بسپارد.
در این برگ، علاوه بر آنچه گفته آمد به چند چیز عاجل به قرار زیر بسنده کرده و سایر مباحث را در نشریات روزهای آینده می گزاریم:
چند توصیهی عاجل:
اول: کوشش کنید از حالت عادی که در بقیه سال بر آن خو گرفتید بیرون آیید، برای قیام به عبادت و اعمال صالح در این دهه، یک ارادهی قوی در خود ایجاد کرده آستین همت بالا زنید. زیرا خداوند(ج) هر کس را به قدر صدقِ اراده و علوّ همتش، توفیق می بخشد و یاری میرساند، چنان چه فرموده است: {وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِینَ} [العنکبوت: 69] (بیشک، آنانکه در راه ما از خود جدوجهد نشان میدهند به راههای مان هدایت مینماییم، و یقیناً خداوند با نیکوکاران است).
دوم: کوشش کنید اوقات شب و روز تان را طبق تقاضای این دهه، تقسیمبندی کنید، کارهای نورمال تان را کمی فشرده سازید و فرصتهای چشمگیری برای عبادت و انجام اعمال نیکو اختصاص دهید، و صد البته شما می توانید شب و روزتان را چه آنچه در خانه یا محل کار میگذرانید و یا روی سجاده، همه را به محراب عبادت مبدل کنید و آن، با حاضر داشتن دائمی یاد الله و عظمت او بر دل، و رعایت مقررات شرع او در اعضا و جوارح است؛ چیزی که هرگز مانع کار و امور روز مرهی زندگی نیز نمیشود، پس بکوشید جزء آنانی شوید که الله(ج) در وصف شان فرموده است: {رِجَالٌ لَا تُلْهِیهِمْ تِجَارَهٌ وَلَا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ} [النور: 37] (مردانی که تجارت و معامله آنان را از یاد الله غافل نمیگرداند)
سوم: اگر توان مالی دارید تصمیم به قربانی بگیرید و نیت آن را از اکنون در دل تان ایجاد کنید و بدانید که مهمترین عبادت ویژهی این دهه همانا اجرای قربانی است و اگر نیت قربانی دارید پس یک عمل خاص که شما را مشابه حجاج بیت الله می کند از یاد نبرید و آن این که قبل از نوشدن ماه ذوالحجه، ناخنها را بگیرید و موی اضافی بدن را دور کنید برای این که تا روز عید و ادای قربانی تان، از گرفتن موی و ناخن خودداری کنید. پیامبر(ص) فرمودند: «اگر ماه ذوالحجه نو شد و یکی از شما قصد قربانی داشت، موی و ناخن هایش را نگیرد» (صحیح مسلم)