محمد السنوار؛ مردِ سایه و یکی از مهندسان طوفانالأقصی
محمد السنوار؛ مردِ سایه و یکی از مهندسان طوفانالأقصی
محمد السنوار که در حدود ۵۰ سالگی به شهادت رسید، از طراحان اصلی عملیات طوفانالأقصی بهشمار میرفت. او پیش از این عملیات، بر تداوم حملات علیه ارتش اشغالگر و فرسایش روحیه جنگی آن تأکید داشت و از جمله فرماندهانی بود که بر یورش به شهرکهای اطراف غزه در صبحگاه هفتم اکتبر ۲۰۲۳ نظارت مستقیم داشت.
او در سپتامبر ۱۹۷۵ در اردوگاه آوارگان خانیونس در جنوب نوار غزه، در خانوادهای فلسطینی و آواره از شهر «المجدل» چشم به جهان گشود و از سالهای نخست تأسیس جنبش حماس به آن پیوست.
فعالیت برجسته محمد السنوار در انتفاضه اقصی (۲۰۰۰) آغاز شد. او بهتدریج در ساختار نظامی کتائب قسام ارتقا یافت، فرماندهی لشکر خانیونس را بر عهده گرفت و به عضوی اثرگذار در شورای نظامی قسام در سطح نوار غزه تبدیل شد.
وی به مواضع قاطع و استوار شهرت داشت و در جریان جنگ، در پیگیری پرونده مذاکرات تبادل اسرا نیز نقشآفرین بود. منابع اسرائیلی گمانهزنی میکردند که پس از شهادت محمد الضیف و مروان عیسی، محمد السنوار فرماندهی کتائب قسام را در دوران جنگ بر عهده گرفته است.
نام محمد السنوار همواره در کنار برادرش یحیی السنوار، رهبر جنبش حماس در نوار غزه، مطرح بود؛ یحیی السنوار که در اکتبر ۲۰۲۴، طی درگیری مستقیم با نیروهای اشغالگر در محله تلالسلطان در غرب رفح به شهادت رسید.
او همچنین رابطهای نزدیک و ریشهدار با فرمانده کل قسام، محمد الضیف داشت؛ پیوندی که از رشد مشترک آنان در اردوگاه خانیونس سرچشمه میگرفت. ارتباط نزدیک او با فرماندهان برجسته قسام در جنوب غزه، همچون رائد العطار، محمد ابو شماله و محمد برهوم ـ که همگی در جنگ ۲۰۱۴ به شهادت رسیدند ـ نیز شناختهشده بود.
رژیم اشغالگر از سالها پیش، محمد السنوار را بهسبب زیرکی، پنهانکاری و گریز مداوم از ترورها در فهرست افراد تحت تعقیب خود قرار داده بود. او متهم بود که از طراحان عملیات «الوهم المتبدد» در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۶ است؛ عملیاتی که به اسارت سرباز صهیونیست گلعاد شالیت انجامید و او پنج سال در اسارت مقاومت باقی ماند.
محمد السنوار به جدیت و صلابت در کار نظامی شهره بود و بهندرت در رسانهها ظاهر میشد، آن هم بدون آشکار ساختن چهره واقعیاش؛ تا آنجا که به لقب «مردِ سایه» شهرت یافت.
در سالهای پایانی، او مسئولیتی محوری در ستاد کل کتائب قسام بر عهده داشت و پس از سال ۲۰۱۲، مسئول پرونده تجهیز، تدارکات و پشتیبانی لجستیکی شد؛ مأموریتی که تأمین سلاح، تجهیزات، صنایع نظامی و مراکز آموزش و آمادهسازی نیروهای قسام را دربر میگرفت.
او این مسئولیت را زیر نظر برادرش یحیی السنوار انجام میداد؛ زمانی که یحیی، پس از آزادی در سال ۲۰۱۱، ریاست دایره نظامی دفتر سیاسی حماس را بر عهده داشت و پیش از آنکه در سال ۲۰۱۷ بهعنوان رئیس حماس در غزه انتخاب شود.
شهید محمد السنوار رفت، اما راه، اندیشه و مقاومت او همچنان زنده است.
منبع: شبکه قدس الإخباریه
ترجمه: واحد ترجمهی فروغ اندیشه
