مهمترین صنعت: ساخت انسان مبارز فلسطینی
- فروغ اندیشه
- مقالات دین و اندیشه

نویسنده: محمود رنتیسی
شکی نیست که انسان با دیدن این صنایع نظامی که مقاومت فلسطین با وجود محاصرهای بیش از ۱۷ سال ایجاد کرده است، شگفتزده و مفتخر میشود.
با وجود کمبود امکانات و شرایط سخت امنیتی، مقاومت فلسطین توانست با تولید سلاحهای داخلی، قدرتی به نمایش بگذارد که توانسته است خسارات سنگینی به ارتش اشغالگر وارد کند. این سلاحها قادر به نابودی ماشینآلات نظامی پیشرفته دشمن بوده و در مقابل فناوریهای پیچیده نظامی ایستادگی کردهاند.
در حقیقت، پشت این صنعت نظامی داخلی، ذهنیت و ارادهای بسیار قوی قرار دارد که به اهمیت استقلال در تولید، توسعه، استفاده و غافلگیری دشمن از طریق این تولیدات پی برده است. این ذهنیت، سنگ بنای اصلی در ساخت صنایع نظامی به شمار میرود و خود نیز نتیجه فرآیندی دیگر از تولید است.
قدرت مفهومی اساسی در روابط و درگیریهاست. با تقسیم قدرت به سخت و نرم و اخیراً به قدرت هوشمند که ترکیبی از قدرت سخت و نرم است، میبینیم که اراده عامل مشترک میان همه انواع قدرت است.
بر اساس بیانیههای مقاومت، اکثر تسلیحاتی که مقاومت ساخته است، از موشکها و ضد زرهها گرفته تا پرتابگرها، توپها، بمبها، تفنگهای تکتیراندازی و حتی گلولهها، همگی تولیدات داخلی هستند. با این حال، مقاومت اذعان میکند که این تولیدات، بدون یک عامل مهمتر که سخنگوی گردانهای قسام، «ابوعبیده»، آن را «ساخت انسان مبارز فلسطینی» نامید، نمیتوانستند در برابر زرادخانه عظیم آمریکا که در اختیار صهیونیستهاست، مؤثر واقع شوند.
این انسان مبارز، همان کسی است که هیچ نیرویی بر روی زمین نمیتواند اراده و اصرار او را برای مقابله با دشمنان اجداد و پدرانش، هتاکان به مسجدالاقصی، و اشغالگران خاک وطنش، متوقف کند.
در کنار ساخت مبارز نظامی در میدان جنگ که ایمان و آمادگی برای ماهها انتظار در کمین دشمن دارد، ساخت انسان فلسطینی که توانایی پایداری، آگاهی به اهمیت مقاومت، و درک قداست نبرد برای مقدسات و خاک وطن را دارد، نیز صورت گرفته است. این انسان، علاوه بر مقاومت در برابر نقشههای خبیث و جنگ روانی دشمن، آمادگی فداکاری برای اهداف والاتر را دارد.
اراده و قدرت سخت
صحبت درباره نقش اراده در پایداری، تنها به جنبه احساسی و معنوی محدود نمیشود. اراده، بخشی از مؤلفههای قدرت جامع است. به عنوان مثال، «کارل فون کلاوزویتس»، نظریهپرداز نظامی آلمانی، اراده را یکی از عناصر اصلی قدرت نظامی میدانست. او معادلهای برای محاسبه قدرت نظامی یک کشور ارائه داد که حاصلضرب اراده و امکانات است.
او اراده را میل به جنگ و پیروزی، و امکانات را منابع مادی و انسانی موجود تعریف کرد. بر این اساس، میتوان گفت که اراده آزادی و پیروزی در میان مقاومت و مردم فلسطین، بسیار بزرگتر از اراده ارتش اشغالگر است.
از سوی دیگر، «جوزف فرانکفورت»، نظریهپرداز آمریکایی، قدرت را حاصلضرب اراده، منابع و مشروعیت میدانست. او مشروعیت را به معنای پذیرش اقتدار دولت از سوی مردم تعریف کرد. در مورد فلسطین، اراده به عنوان یک عامل پیشبرنده عمل کرده و بخشی از کمبود امکانات مادی را جبران میکند.
قدرت نرم مقاومت
قدرت نرم، مفهومی کلیدی در روابط و درگیریهاست. در این نوع قدرت، عنصر اراده نیز عامل مشترک میان تمام انواع قدرت است.
بر اساس معادله قدرت نرم از دیدگاه «کنت ولز»، نظریهپرداز سیاسی آمریکایی، قدرت نرم حاصلضرب اراده و جذابیت است. اراده به معنای تمایل به تحقق اهداف سیاسی و جذابیت، توانایی جذب دیگران به سمت این اهداف است.
مقاومت فلسطین توانسته است با عملکرد نظامی، رسانهای، اخلاقی و تاکتیکی خود، جذابیتی جهانی ایجاد کند که فراتر از جغرافیای فلسطین رفته است. در طول چهار دهه گذشته، کمتر جنبش آزادیبخشی توانسته است چنین حمایت و همبستگی جهانی به دست آورد.
یکی از شخصیتهای برجسته و جذاب مقاومت فلسطین، سخنگوی نظامی، «ابوعبیده»، است که با سخنان خود، روحیه مردم و نیروهای مقاومت را تقویت کرده و صبر و فداکاری مردم فلسطین را به عنوان منبعی از انرژی تجدیدپذیر برای مقاومت معرفی کرده است.
این رویکرد، که در ادبیات قدرت نرم به «جذب قلبها و ذهنها» شناخته میشود، یکی از عوامل اصلی موفقیت مقاومت بوده است.
ساخت انسان فلسطینی و قدرت جامع
در نهایت، قدرت جامع ترکیبی از اراده، امکانات، فرهنگ، رهبری، استراتژی، مشروعیت و جذابیت است. در این چارچوب، اراده به عنوان یک عامل کلیدی، میتواند نتیجه را به نفع گروهی کوچک با امکانات محدود تغییر دهد.
ساخت انسان مبارز فلسطینی، چه در سطح نظامی و چه در سطح غیرنظامی، یک صنعت بینظیر است که میتوان به آن افتخار کرد. خبرنگاران، پزشکان، مادران و کودکان فلسطینی، همگی نمونههایی از این صنعت ارزشمند هستند.
در برابر این اراده و عظمت، حتی پیشرفتهترین فناوریهای دشمن نیز قادر به متوقف کردن حرکت این ملت به سوی آزادی نخواهد بود. هرچند که دشمن کارخانههای تولید موشک و سلاح را نابود کند، اما کارخانه تولید انسان فلسطینی مبارز، هرگز قابل نابودی نیست.