نقاط قوت مقاومت در جنگ غزه… چه چیزی هنوز برایشان باقی مانده است؟

با توجه به فعالیت‌های سیاسی در قاهره و فشار آمریکا برای حفظ توافق و جلوگیری از فروپاشی آن، یک سوال اساسی مطرح می‌شود و آن اینکه آیا مقاومت پس از گذشت بیش از یک سال و نیم از جنگ، هنوز برگ برنده‌ای در دست دارد یا اینکه موازنه قدرت کاملاً به نفع اشغالگران اسرائیلی تغییر کرده است؟

واقعیت‌ها نشان می‌دهد که «اسرائیل»، با وجود برتری نظامی و حمایت گسترده آمریکا، به اهدافی که از آغاز جنگ اعلام کرده بود، دست نیافته است. وعده‌های مبنی بر نابودی مقاومت، پایان دادن به سلطه آن در غزه و تحمیل واقعیتی جدید، به طور کامل محقق نشده است، که همین امر، جستجوی مداوم برای توافقات سیاسی و امنیتی به جای اعلام پیروزی قطعی را توضیح می‌دهد.

با وجود اینکه مقاومت پس از عملیات تبادل اسرا که در چارچوب توافق اکتبر گذشته انجام شد، کارت «اسرای اسرائیلی» را از دست داد، این تصمیم در چارچوب اولویت توقف قتل عام فلسطینیان گرفته شد، نه از روی تمایل به حفظ کارت‌های مذاکره.

با این حال، هنوز ابزارهای سیاسی و میدانی در اختیار دارد که به آن توانایی تأثیرگذاری بر روند رویدادها را می‌دهد.

کارت‌های قدرت سیاسی
اول: اشغال نتوانست شرایط سیاسی خود را تحمیل کند:
اولین نقطه قوت، ناتوانی اشغالگران در تحمیل شرایط سیاسی خود است. گزارش‌ها و بیانیه‌های بین‌المللی در ماه‌های اخیر بر مسئله سلاح‌های مقاومت به عنوان مانع اصلی بر سر راه توافقات آینده متمرکز شده‌اند؛ این نشان دهنده به رسمیت شناختن ضمنی حضور و نفوذ مداوم مقاومت در میدان است.

در این زمینه، پیشنهاد فلسطینی‌ها مطرح شد که مبتنی بر حرکت از مفهوم «خلع سلاح» به «محدود کردن سلاح‌ها» بود، به گونه‌ای که عناصر قدرت فلسطینی‌ها را در چارچوب اجماع ملی حفظ کند.

این وضعیت، سوالاتی را برای اسرائیل و ایالات متحده در مورد دلایل ادامه‌ی مانع‌تراشی در عقب‌نشینی، بازسازی، بازگشایی گذرگاه‌ها و اجرای تعهدات باقی‌مانده مطرح می‌کند.

دوم: تغییر تمرکز بحث به حقوق فلسطینیان:
مقاومت موفق شد بحث را از شروط «اسرائیل» در رابطه با تسلیم و خلع سلاح به مسائل مربوط به حقوق فلسطینیان و مدیریت مرحله بعدی تغییر دهد.

مسائل مربوط به عقب‌نشینی، بازسازی، بازگشایی گذرگاه‌ها و ضمانت‌های بین‌المللی به محور بحث تبدیل شده‌اند که نشان‌دهنده تغییر توجه از خواسته‌های «اسرائیلی» به حقوق سیاسی و بشردوستانه فلسطینیان است.

سوم: مخمصه سیاسی آمریکا:
اگر توافقی که ایالات متحده از آن حمایت کرده و آن را به عنوان نقطه ورود به ثبات معرفی کرده است، شکست بخورد، به خصوص اگر دلیل آن ادامه سرسختی اسرائیل باشد، با یک شرمساری سیاسی روبرو خواهد شد.

با توجه به بحران‌های منطقه‌ای متعدد، به نظر می‌رسد واشنگتن نیاز به دستیابی به یک پیشرفت سیاسی دارد؛ این امر به فلسطینی‌ها فضای بیشتری برای مانور می‌دهد و شانس تلاش برای دستیابی به تفاهمات پایدارتر را افزایش می‌دهد.

کارت‌های قدرت میدانی
چهارم: توانایی تأثیرگذاری بر معادلات میدان:
مقاومت هنوز هم می‌تواند بر اوضاع میدانی تأثیر بگذارد، زیرا ارزیابی‌های اسرائیل و آمریکا نشان می‌دهد که فروپاشی توافق می‌تواند به معنای بازگشت به رویارویی مسلحانه و گسترش درگیری باشد.

بنابراین، تمایل آمریکا برای حفظ توافق نه تنها به ثبات مربوط می‌شود، بلکه به جلوگیری از سناریوی بازگشت به تشدید تنش نیز مربوط می‌شود، که به مقاومت در مرحله فعلی یک برگ برنده مهم می‌دهد.

نقاط قوتی که فراتر از بُعد نظامی هستند
مقاومت با مذاکرات به عنوان ابزاری برای حفاظت از حقوق فلسطینیان و تثبیت توافقات انجام شده برخورد می‌کند، نه به عنوان جایگزینی برای گزینه‌های دیگرش. از سوی دیگر، ادامه تجاوزات «اسرائیل» و تلاش برای تحمیل حقایق با زور، ممکن است اوضاع را به میدان رویارویی بازگرداند.

در این صورت، اسرائیل و طرف‌های بین‌المللی مسئولیت عدم اجرای توافق را بر عهده خواهند داشت. بنابراین، برگ‌های قدرت باقی‌مانده مقاومت محدود به جنبه میدانی نیست، بلکه شامل توانایی آن در شرمسار کردن سیاسی اشغالگران، پاسخگو نگه داشتن جامعه بین‌المللی و باز نگه داشتن گزینه رویارویی در صورت بسته بودن درها به روی آن نیز می‌شود.

نویسنده: د.ایادالقرا

واحدترجمه: فروغ اندیشه