انتقال بیسیم برق؛ جاپان از رقبای خود سبقت جست!
نویسنده: ادریس پناه
از مدتی بدینسو، شاهد بروز تحولات و تغییرات شگرفی در حوزۀ تکنولوژی هستیم. این تحولات با ایجاد سهولت در زندهگی انسانی تا حدی توانستهاست ارتباطات انسانی و چهگونهگی برقراریشان را متحول بسازد. رفته رفته این پیشرفتها وسیعتر و گستردهتر شد، تا جاییکه با تأثیرپذیری از آنها روابط اشیاء نیز دستخوش تغییر گردید و شکل و شمایلشان دگرگون گردید. اگر در گذشته، هدفون و یا گوشکی همراه با لین و سیم خاصش به موبایل وصل میشد، اما امروزه به گونۀ بیسیم (wireless) اتصال یافته و با تکنولوژی بخصوصش صدا را از موبایل به خود انتقال میدهد. اگر در گذشته میکروفون برای انتقال صدا و بلندگو برای پخشکردن صدا به لین و سیم نیاز داشتند، اما امروزه اینچنین نیست؛ چرا که هرکدام شان به سادهگی تمام به دستگاهی وصل شده و فعالیت موردنظر خویش را به انجام میرسانند.
درکنار این همه شگفتیها، ابتکاری که امروزه انسان را بیشتر متحیر ساخته است، امکان انتقال بیسیم برق است. اگرچه پیشرفتهای جدید و وسیعتر در این حوزه به عصر امروزی بر میگردد، اما تاریخ پر پیچوتابی نیز از خود داشته است. در سال ۱۸۹۱ نیکولا تسلا که دانشمند آمریکایی – صربستانی شناخته میشود، در این عرصه پیشقدم شد و انتقال بیسیم برق را از خود به نمایش گذاشت. او در گامهای اول توانست در فاصلههای نزدیک و نه دور، این انتقال را ممکن ساخته و به حقیقت مبدل سازد. وی بعداً برای انتقال بیسیم برق به مساحتهای دورتر سیستمش را تحت عنوان برج تسلا یا برج واردنکلیف (Tesla or Wardenclyffe Tower) پایهریزی نمود و سخت باور داشت که با این سیستم میتواند برق را به شکل بیسیم به مساحتهای دورتر منتقل سازد. اما سرمایهگذار آزمایشهایش، شخص جیپی مورگان، از هزینۀ بیشتر در این پروژه صرفنظر نمود تا اینکه ساختمان ساختهشده در سال ۱۹۰۶ تخریب شد و بدین قسم این پروژه ناتکمیل ماند.
امروزه اما خبرهای خوشآیندی در اینمورد شنیده میشود و گویا جاپان بیش از دیگران در این امر سبقت گرفته است. گروهی از محققان جاپانی دانشگاه تکنولوژی تویوهاشی در پارک تکنولوژی بیسیم در شهر یوکوهاما جاپان، انتقال بیسیم برق را به نمایش گذاشتند. آنها توانستند ۵۰-۶۰ وات برق را بهشکل بیسیم از میان بلوک بتونی ۱۰ سانتیمتری(۳.۹ اینچی) انتقال داده و به چرخ اتوموبیل دستکاری شده رساندند و بعداً یک لامپ رشتهای را توسط این انرژی برق انتقال یافته، روشن کردند. به گفتۀ مسئول این تحقیق، تاکاشی اوهیرا، برای تحقق امر انتقال بیسیم برق باید ۱۰۰ برابر انرژی برقی آزمایش شده را انتقال داد. تکنیک نوین به کار رفته توسط این گروه، ویژهگی خاص خودش را دارد؛ چراکه بوسیلۀ آن میتوان ۸۰ – ۹۰ درصد انرژی برقی را هنگام رد شدن از مواد سنگی مانند بتون حفظ کرد. در این اواخر، گروه دیگری زیرنام میتسوبیشی توانستند ۱۰ کیلو وات برق را به مسافت ۵۰۰ متر دورتر انتقال دهند. گفتنی است که پیش از این، شرکت سونی در سال ۲۰۰۹ توانسته بود ۶۰ وات برق را به شکل بیسیم به فاصلهی ۶۰ سانتیمتر انتقال دهد.
جاپان میخواهد در نهایت برق خود را از فضا بگیرد. چنین فناوری میتواند برای ایجاد یک ایستگاه خورشیدی فضایی استفاده شود. با این حال، یکی از سخنگویان Jaxa میگوید: «دههها طول خواهد کشید تا بتوانیم به سمت استفادۀ عملی از این فناوری در فضا حرکت کنیم، شاید در دهه 2040 یا بعد از آن.» برداشت انرژی از فضا به این روش، امکان کنارگذاشتن زیرساختهای فعلی را فراهم میکند؛ زیرساختهای که در جاپان میتواند در هنگام بلایای طبیعی مشکلاتی ایجاد کند. همچنین، میتوان از انرژی خورشید در روز و شب و هر آب و هوای استفاده کرد. گروه MHI در بیانیهی اشاره میکند: هدف فناوری انتقال بیسیم برق حذف اتصالات سنتی مورد نیاز برای حمل برق است و نتایج آزمایشهای موفقیتآمیز، راه را برای استفاده از این فناوری در بسیاری از زمینهها هموار میکند.
به قول محققین، شاید هنوز زمان زیادی لازم باشد تا کشور جاپان شاهد خیابانهای برقکشی شده باشد ولی بدون شک این یک شروع عالی است.
