اختلافات اندک را بزرگنمایی نکنیم!
الله متعال انسانها را طوری آفریده که همه یکسان نیستند، تفاوت میان افراد بشر در شکل، قیافه، فهم، درک، عقل، شعور، سلیقهها، حالات روحی و تصورات نهادینه شده میباشد، این تفاوت اگر به دید تنوع و همدیگر پذیری همراه باشد، بسیار خوشایند و زیبنده و دلنشین است، اما اگر این تفاوتها به دشمنی، کینهتوزی، خودپرستی و دیگرستیزی منجر گردد، نابود کننده است و بشریت را به پرتگاه هلاکت سقوط میدهد. یکی از چالشهای بزرگ انسانها در سطح جهان، عدم همدیگر پذیری و تبدیل نمودن تفاوتهای شخصی به تضاد و دشمنی میباشد.
مسلمانان نیز از این چالش عمومی در امان نبوده و در میان فرزندان امت اسلامی، اختلافات و دشمنیها و کشمکشها رونما شده است. متأسفانه گاهی فرزندان امت اسلامی به دلیل ناآگاهی و کمخردی به این اختلافات دامن میزنند و اختلاف کاهگونه را کوه جلوه داده و بزرگنمایی میکنند و از طرف دیگر، دشمنان دیرین و قسم خورده ما، آب را گلآلود کرده و ماهی میگیرند و با توطئه و نیرنگ و سوءاستفاده از نادانی برخی مسلمانان سادهلوح به آتش اختلافات میدمند. امت اسلامی میبایست چند نکته ارزشمند در زمینه اختلاف را مدنظر داشته باشند تا با عبور از تنگنای اختلافات به وسعت وحدت برسیم.
اول: امور اتفاقی در میان امت زیاد بوده و امور اختلافی اندکاند، این امر از ما میطلبد که در امور اتفاقی که فراواناند، همدیگر را یاری کرده و در مورد مسائل اندک اختلافی، همدیگر را معذور بدانیم.
دوم: مسایل کلی و اساسات و پایههای دینی، اتفاقیاند و امور فرعی و کوچک اختلافی میباشند، بایسته است که به اصول کلی چنگ بزنیم و به کسی اجازه تخریب ندهیم و در مسائل کوچک و امور اختلافی نسبت به برادران مسلمان خود خوشبین بوده و چشمپوشی نماییم.
سوم: اصول اعتقادی که مدار کفر و ایمان میباشد، اتفاقیاند و در برخی مسایل جزیی عقیدتی، اختلافات اندکی وجود دارد، اعتقاد و باور اصل اسلام را تشکیل میدهد، بنابراین باید نسبت به برادر مسلمان خود گمان نیک داشته باشیم و به خاطر امور کوچک اختلافی که مدار کفر و ایمان بر آن استوار نیست، نباید کسی را تکفیر و تفسیق و تضلیل کنیم.
چهارم: در اصول و مبانی عبادات اختلافی وجود ندارد، تنها در روشهای عملی و جزیی، اختلافات اندکی وجود دارد، امور اختلافی نیز بر محور خوب و خوبتر میچرخد و هر کدام از ائمه دیدگاه خود را به اساس دلایل خودش بهتر میپندارد و دیدگاه طرف مقابل را مرجوح میشمارد.
پنجم: بیشتر اختلافات در مورد مسایل اجتهادی و بر مبنای عرف و مصالح مرسله میباشد. چون سطح درک و فهم افراد و تواناییها و استعدادهایشان متفاوت است و عرف از یک منطقه تا منطقه دیگر تفاوت میکند و مصلحت نسبت به اشخاص و حالات متفاوت میباشد، بنابرین در این گونه مسایل هیچ کس حق ندارد دیدگاه خود را حق مطلق پنداشته و دیدگاه طرف مقابل را باطل مطلق تصور نماید؛ بلکه باید نظر خود را به اساس دلایل خود برتر بداند و به نظر طرف مقابل نیز احترام بگذارد.
ششم: اختلاف بزرگان امت اسلامی، اختلاف تنوع و تخصص بوده، نه اختلاف تضاد و دشمنی و کینهتوزی. بزرگان ما با وجود اختلاف، با هم دیگر محبت داشته و احترام همدیگر را پاس میداشتند.
بنابراین باید در مورد مسایل اختلافی، همدیگر را بدگویی و نکوهش نکرده و تهمت نزنیم و برچسب کفر و فسق را نکوبیم، چون وحدت و اتفاق و یکپارچگی فریضه است و تفرقه و اختلاف و دشمنی حرام میباشد. در هر برههای و بهخصوص در زمان معاصر بیشتر به وحدت ضرورت داریم.
