دقت در موقف گیری

در جهانی که حوادث و تحولات با سرعت چشم گیری رخ می دهند و هر روز شاهد دگرگونی ها و ماجراجویی جدیدی هستیم، یکی از مهم ترین مسؤولیت های اندیشمندان، نخبگان و رسانه ها، داشتن نگاهی دقیق، عمیق و موضوع محور به رویدادهاست. تحلیل سطحی و کودکانه و واکنش های شتاب زده، راه گشا نیست، بلکه می تواند بر پیچیدگی مسایل بیفزاید و زمینه ساز خطاهای بزرگ تری گردد. بنابرین ابراز نظر و موقف گیری در مورد رخ دادهای جهانی، نیازمند بررسی همه جانبه، شناخت ابعاد پنهان و آشکار و در نظر گرفتن اولویت هاست.
اما متأسفانه در جوامع خام و کوته اندیش و به خصوص جوانانی که آگاهی عمیقی از امور و علل و اسباب حوادث ندارند، دیدگاه ها و موقفهایی را مشاهده میکنیم که درد آور و گاهی شرم آور است؛ زیرا مسلمانی که باید هوشیار و با ذکاوت باشد و با نگاه همه جانبه و مقاصدی به حوادث بنگرد دیدگاهی را مطرح می کند که بی نهایت خنده آور بوده و مضحکه عام و خاص قرار می گیرد. هم چنان به دست آویزی برای اسلام ستیزان و دشمنان کینه توز اسلام تبدیل می شود که انگشت اتهام را به سوی اسلام ناب خدایی دراز می کنند.
در حالی که در چنین شرایط و اوضاع و تحولات بزرگ ناگهانی، آنچه بیشتر از همه اهمیت دارد، توجه به منافع کلان امت اسلامی است؛ اگر تحلیل ها و موقفها، از چارچوب منافع شخصی، گروهی یا حتی فقط ملی فراتر نرود، نمی تواند پاسخ گوی نیازهای واقعی جهان اسلام باشد. امروزه بیش از هر زمان دیگر بایسته است که نگاه ها از مرزهای محدود عبور کرده و افق وسیع تری را در بر گیرد؛ افقی که در آن، عزت، پیشرفت و انسجام امت اسلامی محور تصمیم گیری ها باشد. هم چنین یکی از چالشهای جدی پیش روی جهان اسلام مساله تفرقه و اختلاف است. دشمنان همواره از شکاف ها بهره برده اند و کوچک ترین اختلاف را به بحرانی بزرگ تبدیل کرده اند. در چنین شرایطی، مسؤولیت اهل اندیشه و رسانه دو چندان می شود؛ چرا که هر سخن و تحلیلی میتواند با به تقویت وحدت بینجامد یا ناخواسته به اختلاف دامن بزند. وحدت امت اسلامی شعار احساسی و مقطعی نیست بلکه ضرورتی راهبردی و حیاتی است. این وحدت به معنای نادیده گرفتن تفاوت ها نیست بلکه به معنای مدیریت اختلاف ها در چارچوب احترام متقابل و تمرکز بر مشترکات است. آن چه امروز از ما انتظار می رود تقویت ادبیات هم گرایی پرهیز از دامن زدن به تنش ها و تلاش برای ایجاد فهم مشترک در میان مسلمانان است.
هر کسی که امور اختلافی و تفاوت ها را برجسته می سازد و همیشه در پی ایجاد تنش و ماجراجویی است، خواسته و ا یا نخواسته، آب به آسیاب دشمن می ریزد و به کوره ای نابودی که دشمن ساخته است، می دمد و نتیجه آن هم کاری با دشمنان اسلام برای ویرانی و تباهی امت اسلامی است.
بنابرین همه ما وظیفه داریم که هدایت فکری، تعمیق تحلیل و تقویت روحیه مسؤولیت پذیری را بخشی از رسالت خویش قرار دهیم. امید است با نگاهی سنجیده، مسؤولانه و وحدت محور، بتوانیم گامی در مسیر روشن گری و هم گرایی امت اسلامی برداریم.

منبع: ماهنامه معرفت شماره 279