نظامیسازی اورشلیم
به هدف اصلی مقامات اشغالگر در رابطه با اعمال کنترل بیشتر بر شهر اشغالی و تقویت کنترل امنیتی خود در چارچوبی گستردهتر مربوط به تبدیل اورشلیم اشغالی به یک شهر کاملاً یهودی، از جمله بناهای تاریخی و جمعیت آن، اشاره دارد.
این اصطلاح به استقرار فشرده سربازان این رژیم در خیابانهای شهر، اعمال محدودیت در دروازههای اماکن مقدس، نظارت شدید امنیتی و انتقال ستاد امنیتی ارتش این رژیم به شهر اشغالی مربوط میشود.
اینها شاخصهای جامع استراتژی جایگزینی هستند که «نظامیسازی» و اقدامات امنیتی یکی از جنبههای آن در چارچوب مهندسی مجدد هویت اورشلیم است.
اشغالگری در پی از بین بردن هویت اصیل شهر، که عربی و اسلامی است، و تحمیل هویتهای بیگانه است که ویژگی اصلی آن شخصیت شهرکنشین است و خود را در جلوههای مختلفی از جمله مذهبی، نظامی، شهرکنشینی و غیره نشان میدهد. هدف اساسی این دگرگونی، تثبیت حاکمیت این رژیم بر اورشلیم و تحمیل واقعیتی است که نفس شهر و ساکنان آن را بند میآورد.
محاصره اماکن مقدس
بارزترین ابزارهای مورد استفاده مقامات اشغالگر، اعمال حضور امنیتی در اطراف اماکن مقدس در شهر اشغالی است. در مورد مسجد الاقصی ، موضوع به جایی رسیده است که عناصر امنیتی اشغالگر در داخل مسجد الاقصی مستقر شدهاند. در سالهای گذشته، مقامات اشغالگر دروازههای مسجد الاقصی و ورودیهای شهر قدیمی را به پادگانهای نظامی مینیاتوری تبدیل کردهاند و ارتباطات شهر قدیمی را از طریق دهها مانع امنیتی، علاوه بر دروازههای آهنی دائمی در مقابل دروازههای «الاقصی»، و استقرار فشرده نیروهای گارد مرزی مسلح، قطع کردهاند.
با زیر نظر گرفتن اقدامات نیروهای اشغالگر، آنها در مقابل دروازههای آن مستقر میشوند تا دسترسی نمازگزاران به آن را محدود کرده و هویت آنها را بررسی کنند. آنها در مرکز خود واقع در داخل «الاقصی» مستقر میشوند و از آنجا برای زیر نظر گرفتن رفت و آمد در آن حرکت میکنند و گروههای متجاوز را همراهی میکنند و مانع از حضور نمازگزاران در «الاقصی» یا نزدیک شدن آنها به متجاوزان میشوند.
در ماههای اخیر، نیروهای اشغالگر گشتهای امنیتی را همزمان با نماز جمعه یا سایر نمازها آغاز کردهاند.
علاوه بر دروازههای الاقصی، پلیس اشغالگر در تعدادی از مکانها در داخل یا اطراف الاقصی مستقر شده است، که مهمترین آنها مدرسه تنکزیه است که در دیوار غربی مسجد الاقصی بالای دروازه زنجیر واقع شده است. در داخل مسجد، پلیس اشغالگر دو سلول جنبلطیه و ارسلان پاشا را که در مجاورت هم قرار دارند، به عنوان مرکز خود انتخاب کرده است. این دو ساختمان در شمال حیاط قبه الصخره واقع شدهاند.
نظامیسازی تکنولوژیکی
حضور امنیتی محدود به حضور پررنگ پرسنل امنیتی در قدس اشغالی نیست، زیرا این حضور توسط مقامات اشغالگر با نظارت دیجیتالی فشرده پشتیبانی میشود.
ما در مقاله قبلی به تفصیل به کاربردهای هوش مصنوعی در یهودیسازی قدس اشغالی پرداختهایم. از جمله برجستهترین جنبههای این کاربردها، سیستم «مبات ۲۰۰۰» و شبکه دوربینهای هوشمند است که هر اینچ از شهر قدیمی و کوچههای آن را پوشش میدهد و آنچه را که شامل فناوریهای پیشرفته مربوط به تشخیص چهره، استراق سمع و تأثیرات این فناوریها بر اهالی قدس و آزادی آنها و تشدید نظارت دیجیتال در قدس اشغالی در سطوح مختلف، به ویژه انتشارات فلسطینیها در رسانههای اجتماعی میشود، در بر میگیرد.
نظامیسازی شهرکنشینان: شبهنظامیان قاتل و تروریسم
علاوه بر سیستمهای امنیتی مختلف رژیم صهیونیستی، سالهای گذشته شاهد تلاشهای فشردهای به رهبری وزیر افراطی امنیت ملی، ایتامار بن گویر، در پایان سال 2023 برای مسلح کردن شهرکنشینان، در چارچوب تبدیل آنها به چیزی که میتوانیم آن را «شبه نظامیان» غیررسمی بنامیم، بوده است. این سیاستی است که نتایج آن را در کرانه باختری اشغالی شاهد هستیم ، جایی که تقریباً هر روز شاهد حملات شهرکنشینان به شهرهای فلسطینی هستیم. این حملات به دلیل شیوع سلاح در بین شهرکنشینان و عدم توانایی فلسطینیان برای مقابله با این حملات شبهنظامیان، منجر به کشته شدن تعداد زیادی از فلسطینیان شده است.
تحولات نشان میدهد که این خطرات از کرانه باختری به قدس اشغالی منتقل خواهد شد. بن گویر در آغاز ماه مارس 2026 اعلام کرد که همه ساکنان محلههای یهودینشین در قدس اشغالی واجد شرایط دریافت مجوز حمل اسلحه هستند.
به گزارش روزنامه عبری هاآرتص، این تصمیم، راه را برای حدود ۳۰۰ هزار شهرکنشین در قدس اشغالی برای دریافت مجوز حمل اسلحه باز میکند. تلاشهای بن گویر به گسترش افراد تحت پوشش این مجوزها محدود نشد، بلکه او سازوکارهای دریافت آنها را نیز تسریع کرد، زیرا بن گویر در آغاز سال ۲۰۲۶ درخواست کرد که اعطای مجوز حمل اسلحه از حدود دو هزار مجوز در ماه به حدود ۱۰ هزار مجوز افزایش یابد؛ یعنی افزایشی ۵۰۰ درصدی.
انتقال مقر نظامی به قدس اشغالی
در چارچوب تلاشهای این رژیم برای تثبیت اورشلیم به عنوان پایتخت ادعایی خود و ترسیم مجدد ماهیت عملکردی و نظامی اورشلیم اشغالی، مقامات اشغالگر توافقنامهای داخلی امضا کردند که انتقال پروژههای نظامی و مراکز ثقل امنیتی از تلآویو به اورشلیم اشغالی را تصریح میکند.
در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵، ییسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، و موشه لیون، شهردار اورشلیم، یک توافقنامه «همکاری استراتژیک» برای انتقال پروژههای نظامی و امنیتی که به عنوان «دفاع مهم» توصیف شدهاند، به اورشلیم اشغالی امضا کردند. به گزارش روزنامه «اسرائیل هیوم»، این توافقنامه شامل ساخت یک برج دفاعی ۳۰ طبقه در ورودی شهر اشغالی بود که دفاتر وزیر دفاع و رئیس ستاد، ادارات ستاد کل و سایر نهادهای امنیتی و نظامی را در خود جای میداد.
هدف این پروژه تجمیع دفاتر سازمانهای امنیتی مختلف در یک مکان است و بر این اساس، این دفاتر از مجتمع کیریا در تلآویو به اورشلیم منتقل خواهند شد.
این توافقنامه شامل جزئیات زیادی در مورد آنچه که مجتمع جدید در اورشلیم اشغالی شامل خواهد شد، از جمله ایجاد یک مجتمع اضافی در کنار برج، اختصاص داده شده به اداره تحقیق و توسعه تسلیحات و زیرساختهای فناوری در وزارت ارتش، میشود. این پروژه شامل زیرساختهای فناوری پیشرفته با هدف ارتقاء جایگاه اورشلیم به عنوان مرکز نوآوری نظامی و رفع نیازهای امنیتی خواهد بود. علاوه بر موارد فوق، این توافقنامه ایجاد یک موزه جدید ارتش در نزدیکی «باغ گیاهشناسی اورشلیم» را برای جمعآوری آنچه «میراث نظامی اسرائیل» نامیده میشود، تصریح میکند.
این طرح شامل انتقال دانشکدههای ارتش این نهاد از اردوگاه «گلیلوت» در هرتزلیا، شمال تلآویو، به منطقهای با دسترسی آسان در قدس اشغالی است که به شبکه حمل و نقل عمومی متصل خواهد بود.
در نهایت، نظامیسازی اورشلیم بخشی از برنامههای اشغالگران برای تغییر شکل اورشلیم، در سطوح جمعیتی، مذهبی و جغرافیایی است.
این مقاله حضور نظامی فشرده، نظارت دیجیتالی، مسلح کردن شهرکنشینان و انتقال مراکز ثقل نظامی به داخل شهر را به عنوان بخشهایی از آن تصویر گستردهتر و سیاستهای امنیتی که نشاندهنده اصرار اشغالگران بر تحمیل دیدگاه خود است، در تضاد با پایداری اهالی اورشلیم و پایبندی آنها به حق خود بر شهر و هویت آن، برجسته کرد.
نویسنده: علی ابراهیم
واحد ترجمه فروغ اندیشه
