نامهای سرگشاده به شیخ الأزهر، حضرت دکتر احمد الطیب، درباره نسلکشی در غزه و فلسطین
نامهای سرگشاده به شیخ الأزهر، حضرت دکتر احمد الطیب، درباره نسلکشی در غزه و فلسطین
۳۰ محرم ۱۴۴۷ هجری قمری، ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۵ میلادی
بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت شیخ دکتر احمد الطیب، شیخ بزرگوار الازهر
السلام علیکم و رحمه الله و برکاته
این نامه را از صمیم قلب برای شما میفرستیم؛ تقدیری از مواضع اصولی و شجاعانهتان و باورهای ایمانی استوارتان در مقابله با ظلم و تجاوزی که بر کودکان، زنان، سالخوردگان و مظلومان در غزه و فلسطین روا داشته میشود. سخنان، بیانیهها، مواضع و فتاوایی که از سوی شما و مشیخت الازهر در جریان حملۀ وحشیانۀ رژیم صهیونیستی علیه مردم ما در غزه و کرانۀ باختری صادر شد، جاودانه خواهد ماند. این مواضع، جایگاه الازهر – با میراث علمی کهن آن – و ملت بزرگ مصر با تمام اجزا و اقشارش را به مرتبهای والا در میدانهای شرف، شجاعت، مردانگی و مبارزه رسانده است.
مصر عزیز، با الازهر، علمای برجسته، رهبران، مردم و نهادهای اصیلش، همیشه مایۀ عزت اسلام بوده و هست، و مردم آن همیشه برای دین مایۀ افتخار بودهاند. سخنان امیرالشعرا احمد شوقی (رحمهالله) در ستایش الازهر شریف، خود گواهی بر اصالت این نقش تاریخی آن در تعلیم، دعوت، آمادهسازی، توانمندسازی، و یاری مظلومان است:
برخیز در برابر جهان و الازهر را درود گوی
و گوهرها را بر گوش زمان بپراکن
خاضع شو و حق امامانی را ادا کن
که ستارهگون برآمدند و چون دریا خروشیدند
در زمانۀ بیم، حریم آنان پناه امن بود
و سایۀ آنان چون سقفی فراگیر
حضرت شیخ بزرگوار الأزهر:
امت از علم شما آموخته است، از کتابها، تألیفات، و فتاوای شیوخ و فقهای پیشین شما بهره برده است. طالبان علم در سایۀ قرآن کریم، تفسیرها، فقه، عقیده، زبان عربی، ادب رفیع، و درک عوامل قدرت و حضور تمدنی در صحن الازهر، زیر گنبدهای آن و در رواقهای سرشار از روح ایثار، بخشش و تواضع، پرورش یافتهاند. آوازۀ الازهر پیچیده و اثر آن به تمام جهان رسیده است. هنوز هم الازهر هر سال دانشجویان، دعوتگران و مربیانی تربیت میکند که رهسپار شرق و غرب جهان میشوند.
ای شیخ الأزهر:
پیشینیان شما در طول تاریخ برای یاری حق و دفاع از حریم مسلمانان ایستادند، و این برای مصر و مردمش عجیب نیست؛ همانها که وصیت رسول خدا ﷺ دربارهشان این بود:
«شما مصر را فتح خواهید کرد؛ پس با مردمش به نیکی رفتار کنید».
فضیلت مردم مصر زمانی آشکار شد که با شجاعت در برابر هجوم مغول ایستادند و آنان را شکست دادند. علما، بهویژه عز بن عبدالسلام (رحمهالله)، در نبرد عین جالوت که به فرماندهی قهرمان مسلمان، قطز (رحمهالله) انجام شد، نقش محوری داشتند. اگر فضل خدا و دیدگاه درست عز بن عبدالسلام و فتاوای او در آن بحران نبود، آن پیروزی بزرگ بر مغولان در عرصۀ اسباب محقق نمیشد.
ما همچنین نقش مبارک و شجاعانۀ الأزهر را در مقابله با اشغال فرانسه در زمان ناپلئون بناپارت (۱۷۹۸–۱۸۰۱م) به یاد داریم، و نیز فداکاریهای عظیم ملت مصر، با رهبری واقعی الازهر و علمایش، که صفحات درخشانی از جهاد و پایداری برای نصرت دیار اسلام و جهاد در راه خدا نوشتند. همچنین نقش آنان در مقابله با استعمار انگلیس، رهبری ملت مصر، آگاهسازی، صدور فتاوای جهاد، و مشارکت در انقلابهای مصر علیه انگلیسیها در سالهای (۱۸۰۶، ۱۸۸۲، ۱۹۱۹، ۱۹۵۲م) که همگی در برابر آن استعمار منفور بود.
همچنین مواضع افتخارآمیز آنان در مقابله با صهیونیستها از همان آغاز طرح استعماری برای اشغال فلسطین، و اینکه علمای الازهر با دل و جان و زبان و جان خویش از فلسطین حمایت کردند. هنوز تظاهرات سال ۱۹۲۹م که شیخ الازهر، مصطفی المراغی (رحمهالله)، و علما و دانشجویان الازهر علیه ادعاهای یهودیان در تلآویو درباره «دیوار براق» به راه انداختند، در یادهاست. و نیز اعتراضات عظیم علیه کمیسیون سلطنتی انگلیس دربارۀ تقسیم فلسطین در سال ۱۹۳۷م، که نشانگر روح مسئولیت و وطندوستی آنان بود. این مواضع در طول تاریخ تکرار شده است، مانند مواضع شیخ عبدالحمید محمود (رحمهالله) در تقویت روحی ملت مصر و حمایت از رهبری سیاسی کشور در جنگ اکتبر ۱۹۷۳م.
شیخ بزرگوار الأزهر:
خداوند اسبابی را برایتان فراهم کرده تا امانت ریاست الازهر را بر عهده بگیرید؛ جایگاهی که در وجدان ملت مصر و امت اسلامی جایگاهی عظیم دارد. شما – به یاری خدا – شایسته هستید که این امانت را ادا کنید و وظایف آن را در راستای حمایت از ارزشهای کشور بزرگتان، اصول ملتتان و آرمانهای امت، که دعوت به توقف این تجاوز جنایتکارانه، ریشهکنکننده، بربر منشانه و شیطانی میکند، به انجام برسانید.امید مظلومان فلسطین و آزادگان امت، پس از خداوند، به مواضع شجاعانۀ شما، روح سربلند ملت عزیز مصر و نقش محوری کشور مصر بسته است؛ تا برای رفع این ظلمها و یاری مظلومان گام بردارید.این کاری است که نسلهای آینده امت اسلامی و ملتهای آزاد جهان هرگز آن را فراموش نخواهند کرد، و اجر آن نزد خداوند متعال بسیار عظیم است.ای شیخ بزرگوار الأزهر:
فتواها و اظهارنظرهای شما دربارۀ حوادث اخیر در غزه و فلسطین چه تأثیر عمیقی بر آزادگان جهان، امت اسلام و ملت مظلوم فلسطین گذاشت! بیتردید سخنان شما از قویترین سخنان بود و صدای شما یکی از بلندترین صداها بود که بازتاب و اثری بزرگ در حمایت از مظلومان فلسطینی داشت و آنان را با سخنان صادقانه تثبیت کرد؛ سخنانی که از جایگاه و موقعیت شما برآمد، با جایگاهی رفیع و تسلط کامل بر مفردات زبانی که دلها را لمس کرد و عقلها را روشن ساخت تا ابعاد این فاجعۀ انسانی در غزه را بشناسند. از جمله سخنان شما و مؤسسۀ الازهر شریف این بود:1. «تاریخ کسانی را که از یاری فلسطین کوتاهی کردند، نخواهد بخشید».
2. «هر اشغالی سرانجام از بین خواهد رفت، چه زمان آن کوتاه باشد یا طولانی».
3. «از ملتها و رهبران جهان میخواهم که در برابر هدف قرار دادن زنان و کودکان، از ملت فلسطین حمایت کنند».
4. «از ملتها و رهبران جهان میخواهم برای حمایت از ملت فلسطین، توقف کشتار و پایان دادن به سیاستهای دوگانه اقدام کنند».
5. «جهان همچنان در برابر تروریسم صهیونیستی و نقضهای آن علیه مسجدالاقصی و برادران ما در فلسطین، در سکوتی شرمآور بهسر میبرد».
6. «یورش به مسجدالاقصی و تجاوز آشکار به نمازگزاران، تروریسم آشکار صهیونیستی است در سایۀ سکوتی ننگین از سوی جهان».
7. «مهاجرنشینان در سرزمینهای اشغالی، غاصبان متجاوزند و نه غیرنظامیان».
8. «حکام عرب میگویند که از کشورهای غربی میخواهند بر اسرائیل فشار بیاورند؛ اما من میگویم شما باید بر غرب فشار بیاورید، با قطع روابط، فراخواندن سفرا و قطع ارسال منابع، چه نفت باشد یا چیز دیگر؛ آنگاه غرب تحت فشار قرار خواهد گرفت و سپس آنها را وادار به عقبنشینی خواهد کرد».
ای شیخ بزرگوار الأزهر:
مصر با مردم، نهادهای سیاسی، نظامی، امنیتی و مردمیاش با این مواضع انسانی شما همراه است؛ مواضعی که از ارزشهای روحی و اخلاقی سرچشمه میگیرد. آنان بیش از هر زمان دیگری به صدای شما نیاز دارند؛ صدایی که این نیروهای روحی و اخلاقی را برای حمایت و یاری، با پشتوانه علمی، روحی و اخلاقی بر اساس فقه نوازل و ضرورت رفع مجازات دستهجمعی علیه مستضعفان غزه، برانگیزد.ای شیخ بزرگوار الأزهر:
امت به فتوایی نیاز دارد که وجوب حمایت از همسایۀ مورد تجاوز، رفع محاصرۀ غذایی و آبی، وارد کردن کمکهای پزشکی، مداوای مجروحان، و استفاده از همۀ وسایل ممکن، چه آشکار و چه پنهان، چه محلی، چه منطقهای و چه بینالمللی را بیان کند. هیچ چیزی نیست که ملت، دولت و نهادهای شما را از انجام این واجب انسانی، شرعی و اخلاقی بازدارد.ای شیخ بزرگوار الأزهر:
آیا شما و یا کسی از مردم غیور مصر راضی میشوید که تاریخ، آنان را بهخاطر ترس از رژیم صهیونیستی و پیروان و متحدانش، به خیانت در حق مردم غزه متهم کند؟ در روز قیامت در برابر خداوند چه خواهید گفت، اگر در یاری این مستضعفان کوتاهی کنید؛ در حالی که پشت سر شما ملت عزیز مصر با تمام توانش آماده است تا با رفع این محاصره و توقف این تجاوز ظالمانه، آنان را یاری کند؟ای شیخ بزرگوار ما:
وجدان ملت مصر این اعمال تجاوزکارانه و جنایتکارانه را نمیپذیرد. شما باید زبان گویای این وجدان باشید؛ راهنمایی برای رهبران مصر باشید تا از گفتار به عمل برسند؛ با رساندن نصیحت به رهبری سیاسی مصر و صدور فتوایی صادقانه در بیان اهمیت یاری ملت فلسطین، رفع محاصرۀ غزه و ایستادن در کنار مظلومان. شما در واقع مورد احترام و تقدیر هستید و سخن شما نزد رهبران دولت مصر و ملت مصر نفوذ دارد. شما میتوانید آنان را تشویق کنید که برای رفع محاصرۀ غزه، متوقف کردن مجازات دستهجمعی مردم مظلوم، و رساندن کمکهای انسانی بدون تردید اقدام کنند.ای شیخ ما، مصر با جایگاه تاریخی، ملت عظیم و هیبت اسلامیاش، بزرگتر از آن است که از این جنایتکاران و قاتلان پیرو شیطان بترسد. شما بهتر از من میدانید که آنان در درون شکستخوردهاند؛ و نیرنگشان ضعیف است، زیرا از نیرنگ شیطان است؛ و خداوند میفرماید:
{إِنَّ کَیْدَ الشَّیْطَانِ کَانَ ضَعِیفًا} (نساء: ۷۶).
به خدا سوگند، ما بر اهل و برادرانمان در مصر بیمناکیم؛ بر کسانی که قدرت تصمیمگیری در آن دارند، که مبادا به سبب کوتاهی و یارینرساندن واقعی به برادران خود و ایستادن در برابر پیروان شیطان و دشمنان انسانیت در فلسطین، خشم و غضب خداوند عزیز و جبار را بر سرزمینشان فرود آورند.شما میدانید ای شیخ الازهر که از سنتهای الهی، که تغییر و تبدیل نمیپذیرد، این است که مجازات او برای کسانی که قدرتمندند ولی ضعیفان را یاری نمیکنند، سختتر از بلایی است که بر خود ضعیفان فرود میآید.و واقعاً، ما بر خودمان، ملتهای امت و رهبران حاکم بیم داریم از خشم خداوند، بهسبب کوتاهی و نایستادنمان با تمام قدرت و اراده در برابر این مجازات دستهجمعی ظالمانه.
ای شیخ بزرگوار ما:
خداوند کاری بزرگ و جهادی عظیم برایتان آماده کرده است؛ در این سن، بر خدا توکل کنید، از او یاری بجویید، و در تلاشهایتان اخلاص داشته باشید؛ و از او عون و توفیق بخواهید. به امید خدا شما از یاریشدگان خواهید بود. بدانید که قضیه شما در دفاع از ملت فلسطین در غزه و توقف این جنایت و مجازات دستهجمعی، از بزرگترین قربتها نزد خداوند متعال است.خداوند اجر شما را بنویسد، ذکرتان را بلند گرداند و شما را به کاری موفق کند که خیر مصر، مظلومان غزه و همۀ جهان در آن است.
ما به خدای عزیز و حکیم، ناصر، معز، رافع و خافض پناه میبریم که شما، ملتتان و امت اسلامی و رهبرانش را به کاری موفق کند که خیر و نصرت و عزت امت اسلامی در آن باشد. و سخنمان را با گفتۀ خداوند متعال به پایان می رسانیم:
{الَّذِینَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَکُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِیمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ (173) فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَهٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ یَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِیمٍ (174) إِنَّمَا ذَلِکُمُ الشَّیْطَانُ یُخَوِّفُ أَوْلِیَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ (175)} (آل عمران: 173-175).
و آخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمین
والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته
دکتر علی محمد محمد الصلّابی
دبیرکل اتحادیه جهانی علمای مسلمان
استاد دکتر علی محیالدین قرهداغی
رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمان
