آنچه تاجر باید انجام دهد

تاجر باید از خدا بترسد و بکوشد تا کسب و کار خود را از دروغ، خیانت، فریب، سوگند دروغ و قسم زیاد پاک نگه دارد. حتی از قسم زیاد هم باید پرهیز کرد، هرچند راستگو باشی، زیرا اگر زیاد قسم بخوری، تو را به دروغگویی می‌کشاند.

در حدیث صحیح از پیامبر صلی الله علیه و آله آمده است که فرمود: «از سوگند خوردن زیاد در خرید و فروش بپرهیزید، زیرا باعث رونق فروش می‌شود و برکت آن را از بین می‌برد.» همچنین فرمود: «سوگند خوردن باعث رونق فروش می‌شود و سود را از بین می‌برد.» در روایت دیگری آمده است: «کسب و کار را از بین می‌برد.» این نشان می‌دهد که سوگند دروغ، دروغ، تقلب، خیانت و سوگند زیاد، حتی اگر راستگو باشید، خطرناک هستند و کسی که آنها را انجام می‌دهد در معرض خطر بزرگی قرار دارد.

و در حدیثی، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نیز می‌فرماید: «سه نفر هستند که خداوند با آنها سخن نمی‌گوید و آنها را پاک نمی‌کند و عذاب دردناکی خواهند داشت: پیرمرد زناکار، فقیر متکبر و مردی که خدا را کالای خود قرار داده و جز با سوگند خود نمی‌خرد و جز با سوگند خود نمی‌فروشد.» این اتفاقی است که اگر او به این فراوانی ایمان بیاورد، که او را به دروغگویی سوق می‌دهد، در حرام می‌افتد و در بدی گرفتار می‌شود.

پس ای بنده خدا، باید در کسب و کار نیک، صنعتگری درست و فروش درست تلاش کنی، تا مورد لطف خدا قرار گیری و او تو را برکت دهد و در روز قیامت با پیامبران، صدیقان و شهدا باشی. وقتی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پرسیده شد که بهترین کسب و کار کدام است، فرمود: «عمل انسان با دستانش و هر فروش درست و حسابی.» بهترین کسب و کار این است: کار انسان با دستانش، مانند صنایع دستی، کشاورزی، نجاری، آهنگری و مانند آن، و هر فروش درست و حسابی. این کسب و کار خوب و فروش درست و حسابی است که در آن دروغ، خیانت و فریب نباشد.

و او، صلی الله علیه و آله و سلم، می‌فرماید: «هیچ کس غذایی بهتر از آنچه از عمل دست خود به دست می‌آورد، نمی‌خورد.» و پیامبر خدا، داوود، صلی الله علیه و آله و سلم، از عمل دست خود می‌خورد. او زره می‌ساخت و آن را به مردم می‌فروخت. پس ای بنده خدا، باید با فروش درست، از عمل دست خود، از انواع کسب‌های خوب، روزی خوبی به دست آوری و از تقلب، خیانت، رشوه و هر آنچه خدا حرام کرده است، برحذر باشی.

و ایشان، صلی الله علیه و آله و سلم، فرمودند: «اینکه یکی از شما ریسمان خود را بردارد و دسته‌ای هیزم بر پشت خود بیاورد و بفروشد تا خداوند به وسیله آن، چهره‌اش را حفظ کند، برایش بهتر از آن است که از مردم چیزی بخواهد، چه به او بدهند و چه ندهند.» با ریسمان می‌رود تا هیزم جمع کند یا علف بر پشت خود بیاورد و بفروشد و از عمل دستانش بخورد، این برایش بهتر از آن است که از مردم چیزی بخواهد، چه به او بدهند یا ندهند.

نویسنده: شیخ عبدالعزیز بن باز

واحدترجمه: فروغ اندیشه